I bPoblacht na hÉireann, is iad na Gardaí a imscrúdaíonn coireanna gnéasacha. Nuair a bheidh a n-imscrúdú críochnaithe acu, ullmhóidh siad comhad a sheolfaidh siad chuig an DPP. Beidh an fhianaise ar fad a bailíodh sa chomhad sin chomh maith le moladh maidir le cé acu ba chóir leanúint ar aghaidh leis an ionchúiseamh nó nár chóir.

I dTuaisceart Éireann, imscrúdóidh Aonad Coireachta um Éigniú an PSNI an choir. Nuair a bheidh a n-imscrúdú críochnaithe acu, ullmhóidh siad comhad a sheolfaidh siad chuig an tSeirbhís Phoiblí Ionchúisimh. Arís, beidh an fhianaise ar fad a bailíodh sa chomhad.

• Má thugtar do chás ar aghaidh, déanfar cinneadh maidir le cén chúis a bheidh i gceist agus cén chúirt ina dtionólfar é (dúiche, cuarda nó príomhchúirt choiriúil i bPoblacht na hÉireann nó Magistrates' nó Crown Court i dTuaisceart Éireann). Cliceáil anseo le do thoil más mian leat a thuilleadh a fháil amach faoi na dlíthe a bhaineann le héigniú agus le foréigean gnéasach i bpoblacht nó i dTuaisceart Éireann (Béarla amháin).
  

• Tá dualgas ar na póilíní thú a choinneáil ar an eolas maidir le dul chun cinn do cháis. Má thugtar ionchúiseamh ar aghaidh, d’fhéadfadh nach dtiocfaidh sé chun cúirte go ceann cuid mhaith míonna nó go ceann roinnt blianta fiú.

• Má phléadálann an té a d’ionsaigh thú ‘neamhchiontach’, d’fhéadfadh go mbeadh ort a bheith i d’fhinné thar ceann an Stáit sa chúirt. Ní scaoilfear d’ainm leis an bpobal i gcaitheamh an cháis ná ina dhiaidh. Is féidir ainm an chosantóra a scaoileadh leis an bpobal ach amháin sa chás go bhfágfadh sé sin go mbeadh d’ainm féin ar eolas freisin (mar shampla i gcás ciorrú coil). I gcásanna den sort sin, ní bheidh ach na daoine a bhfuil baint dhíreach acu leis an gcás sa seomra cúirte nuair a thagann an cás os comhair na cúirte.

• I bPoblacht na hÉireann, d’fhéadfadh go mbeifeá i dteideal comhairle dlí saor in aisce a fháil agus, i gcúinsí teoranta, ionadaíocht ó d’abhcóide féin. Féach an Bord um Chúnamh Dlíthiúil. Níl a mhacasamhail le fáil i dTuaisceart Éireann, ach d’fhéadfaí comhairle dlí a fháil a bheadh maoinithe ag an mBord um Chúnamh Dlíthiúil faoi Scéim na Foirme Glaise www.nilsc.org.uk. Tugtar an chomhairle sin de réir tástála acmhainne.

• Tá sé de cheart agat, agus is maith an rud é, bualadh le haturnae agus le habhcóide an ionchúisimh roimh an triail.

• Is féidir le do lucht tacaíochta nó do chomhairleoir a bheith sa chúirt leat (má aontaíonn an breitheamh leis sin).

• Má chiontaítear an té a d’ionsaigh thú, tá sé de cheart agat Ráiteas um Iaróga ar an Íospartach a chur faoi isteach nó labhairt ar an éifeacht a bhí ag an gcoir ort sula ngearrann an breitheamh an phianbhreith i bPoblacht na hÉireann; i dTuaisceart Éireann is féidir Ráiteas um Iaróga ar an Íospartach scríofa a chur faoi bhráid an bhreithimh sula ngearrann sé/sí an phianbhreith.

• Tá sé de cheart agat go n-inseofaí duit cathain atá an té a d’ionsaigh thú le scaoileadh saor ón bpríosún.

• D’fhéadfadh go mbeifeá in ann cás sibhialta a thógáil freisin i gcoinne an té a d’ionsaigh thú. Tá sé tábhachtach comhairle dlí a fháil maidir leis sin go luath mar go bhfuil teorainneacha ama i gceist. (Tógann an Stát cásanna ‘coiriúla’ thar ceann an íospartaigh ach is féidir leat féin cás príobháideach ‘sibhialta’ a thógáil freisin i gcoinne an té a d’ionsaigh thú.